เรื่องน่ารู้กับ wearehappyกลวิธีใช้หนังสือภาพอย่างสนุกและมีชีวิตชีวาเพื่อความสุขและความเพลิดเพลินของเด็ก ๆ เริ่มง่าย ๆ อย่างนี้นะค่ะ อ่านชื่อเรื่อง อ่านชื่อผู้แต่ง ชื่อผู้วาดอย่างชัดถ้อยชัดคำเพื่อฝึกให้เด็กเกิดความเคยชินในการอ่านตัวอักษรบนหน้าปกของหนังสือ ถือหนังสือให้มั่นคง แต่สามารถเคลื่อนไหวหนังสือได้อย่างอิสระ เปิดโอกาสให้เด็กได้ดูภาพเต็มตา
สิ่งที่ต้องคำนึงถึงประการแรกคือ หนังสือ ต้องคัดเลือกหนังสือที่ถูกใจเด็ก ตรงกับความสนใจตามวัยของเด็ก ไม่ควรเลือกหนังสือที่ผู้ใหญ่ชอบเป็นหลัก และต้องไม่มุ่งยัดเยียดความรู้เพียงอย่างเดียว เด็กๆไม่ได้ต้องการความรู้ เด็กต้องการความสนุก แต่เราจะเลือกหนังสืออย่างไรให้เด็กสนุกและสนใจ พร้อมๆกับให้เด็กได้เรียนรู้ได้ด้วย เพราะลำพังหนังสือที่มีแต่ความสนุกเพียงประการเดียว ก็อาจจะไม่ใช่หนังสือที่ดีและเหมาะสมจะนำมาเข้าไว้ในห้องสมุด ประการที่สองคือสภาพแวดล้อม ห้องสมุดที่เด็กอยากเข้านั้นต้องดูสนุก อยู่สบายและเป็นมิตร อยากนอนก็นอนได้ อยากเล่นก็เล่นได้ อยากวิ่งก็วิ่งได้ (สภาพรอบๆห้องสมุดจึงเป็นเรื่องจำเป็น) ห้องสมุดเด็กและครอบครัวจึงเต็มไปด้วยระเบียงใต้ร่มไม้ มีหมอนมีเสื่อให้ยืม มีมุมส่วนตัวให้ครอบครัวไปนอนอ่านหนังสือกันตามสบาย ห้องสมุดสำหรับเด็กจึงต้องทำให้บรรยากาศเป็นบ้าน เหมือนอยู่บ้านตนเอง
แผนงานส่งเสริมวัฒนธรรมการอ่าน และ สสส. เปิดตัวหนังสือ “หนังสือคัดสรร 108 หนังสือดี เปิดหน้าต่างแห่งโอกาสในการพัฒนาเด็กปฐมวัย” โดยแบ่งตามช่วงวัยตั้งแต่ 0 – 6 ปี หนังสือที่ผ่านการคัดเลือกทั้งหมดน่าอ่านและสามารถนำมาเล่าให้ลูกๆ หรือนักเรียนเล็ก ๆ ในระดับปฐมวัยได้รับฟังเพื่อเติมความเบิกบานแก่เด็กๆ และเพื่อเสริมสร้างพัฒนาการในด้านต่างๆ ของเด็กต่อไปในอนาคต
หนังสือภาพมีความสำคัญมากต่อพัฒนาการของลูก เปรียบได้กับอาหารมื้อหนึ่งของวันที่เป็นอาหารมื้อสำคัญ เพราะเป็นทั้งอาหารสมองและอาหารใจ แต่กับความสำคัญนี้หากคุณพ่อคุณแม่เลือกใช้ไม่ตรงวัย หนังสือภาพ หรือนิทานก็จะให้คุณค่ากับเด็กได้ไม่เต็มที่ วันนี้เรามีเทคนิคเลือกใช้หนังสือภาพให้ตรงวัยถูกใจลูกมาฝากทุกบ้านกันครับ เมื่อพูดถึง “หนังสือภาพ” คือ สื่อการสอนภาษาที่ดีเลิศ เด็กทุกคนควรมีโอกาสฟังนิทานก่อนนอนจากคุณพ่อคุณแม่ แต่การจะเลือกหนังสืออ่านนั้น พ่อแม่ควรเลือกอย่างระมัดระวังด้วย เนื่องจากเด็กในแต่ละวัยมีความสามารถในการเรียนรู้ที่แตกต่างกัน ทำให้การเลือกหนังสือต้องสอดรับกับช่วงวัย หรือพัฒนาการของเด็กด้วย
“ความสำคัญของหนังสือคือ เป็นตัวเสริมกระบวนการเรียนรู้ของเด็ก หลังจากที่ครูหรือพ่อแม่สอนลูกเรื่องต่างๆ ด้วยการบอกเล่า พูดคุย หรือให้เขาได้สัมผัสกับของจริง ถ้าเด็กได้ฝึกทำแบบฝึกหัดไปด้วย เท่ากับเป็นการทบทวนความรู้ที่เด็กๆ ได้เรียนรู้มาในแต่ละวัน” คำแนะนำของ ผศ.ดร.ธัญสุตา จิรกิตตยสกร ผู้เชี่ยวชาญด้านปฐมวัย และผู้ออกแบบสื่อการเรียนการสอนสำนักพิมพ์นวตสาร แม้หนังสือจะเป็นเพียงตัวเสริมกระบวนการเรียนรู้ของเด็กๆ แต่ก็จำเป็นต้องมีคุณภาพมาตรฐาน โดยมีการทดลองวิจัยว่าสามารถส่งเสริมพัฒนาการการเรียนรู้ของเด็กๆ ได้ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สติปัญญา รวมทั้งสอดคล้องกับพัฒนาการตามวัยของเด็ก ซึ่งทั้งหมดนี้พ่อแม่ผู้ปกครองสามารถศึกษาได้จากวัตถุประสงค์การจัดทำหนังสือที่ระบุอยู่ในหนังสือแต่ละเล่ม อย่างไรก็ตาม การใช้หนังสือไม่ว่าจะเตรียมความพร้อม หรือเสริมสร้างประสบการณ์ สิ่งสำคัญคือการดูแลอย่างใกล้ชิด ทั้งพ่อแม่ผู้ปกครองและครูผู้สอน ซึ่งควรสอนลูกอย่างใกล้ชิด ยิ่งหากมีอุปกรณ์เสริมการเรียนรู้ก็จะยิ่งทำให้เด็กสนุกสนาน ตื่นเต้นกับการเรียนรู้ในเรื่องนั้นๆ
สำหรับประเทศญี่ปุ่นแล้วเชื่อมั้ยคะว่า การอ่าน “การ์ตูน” หรือที่คนญี่ปุ่นเรียกว่า มังงะ นั้นเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างแรงบันดาลใจให้กับคนญี่ปุ่นได้มากเชียวล่ะค่ะ และการ์ตูนญี่ปุ่นก็ยังทำให้เกิดจินตนาการ ทำให้คนญี่ปุ่นเกิดความคิดสร้างสรรค์ ผลิตสิ่งใหม่ๆ ออกมาอย่างต่อเนื่องจนประเทศญี่ปุ่นสามารถพัฒนาตัวเองไปสู่ความเป็นผู้นำในด้านต่างๆ นั่นเองค่ะ หนังสือการ์ตูนนั้นคิดเป็นร้อยละ 40 ของตลาดสิ่งพิมพ์ทั้งหมดของญี่ปุ่นเชียวนะคะ โดยในประเทศญี่ปุ่นนั้นถ้าสังเกตดูเราจะพบคนญี่ปุ่นอ่านหนังสือการ์ตูนได้ในทุกที่ ไม่ว่าจะเป็นบนรถโดยสาร ร้านอาหาร ป้ายรถเมล์ ซึ่งหนังสือการ์ตูนของญี่ปุ่นนั้นก็มีหลากหลายแนวค่ะ ก็เลยตอบสนองทุกลุ่มเป้าหมายได้อย่างโดนใจ
