แม่จ๋ารู้ไหม…ทำไมหนูชอบการ์ตูน
แม่จ๋า รู้ไหม ? ทำไมหนูชอบการ์ตูน
ที่มา : นิตยสารบันทึกคุณแม่ ปีที่ 7 ฉบับที่ 86 เดือนกันยายน 2543 หน้า 96-98
โดย : อดิสัย อัชแมนมิตร
??????????แม้หนูพลอยจอมอ้วนวัยสามขวบเศษๆ จะซุกซนมากเพียงใดก็ตาม แต่ทุกคราที่รายการโทรทัศน์เทเลทับบี้ หรือบาร์นี่ รวมถึงหนังการ์ตูนอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นหมูพูห์จอมยุ่ง มู่หลานจอมแก่น หรือทาร์ซานจอมเทห์ ผ่านสายตาของเจ้าหนูแล้วล่ะก็ เจ้าจอมยุ่งเป็นต้องหยุดกิจกรรมทั้งปวงเอาแต่จ้องเขม็งไปยังตัวละครต่างๆ ราวกับต้องมนต์เสียทุกที ยิ่งถ้ามีเสียงเพลงประกอบให้ได้ร้องเล่น เต้นตามแล้วล่ะก็ เป็นไงเป็นกัน หนูพลอยจะส่งเสียงร้องตามด้วยความสนุกสดใส
??????????ความชื่นชอบในการ์ตูนของหนูพลอย และเด็กๆ ในรุ่นราวคราวเดียวกัน เป็นเรื่องปกติของเด็กน้อยวัยใสสด มีผู้พยายามหาคำตอบว่า เหตุใดตัวละครในการ์ตูนเฉกเช่นเทเลทับบี้ หรือบาร์นี่ถึงได้โด่งดังเป็นที่ติดอกติดใจแก่หนูน้อยวัยซนกันมากมายถึงเพียงนี้
??????????เสียงสะท้อนจาก นายสตีเฟ่น การ์เบอร์ ผู้อำนวยการสถาบันว่าด้วยเรื่องพฤติกรรมแห่งเมืองแอตแลนต้า ให้ข้อคิดเห็นง่ายๆ ว่า ?ก็เพราะตัวบาร์นี่มันสอนเรื่องการแบ่งปัน การเข้าสังคมให้ได้อย่างมีความสุขน่ะสิ? เรื่องของเรื่องไม่มีอะไรมาก นายเพ็กกี้ ชาร์เรน อดีตผู้อำนวยการโทรทัศน์ช่องหนึ่งแห่งแดนมะกันให้ความคิดเห็นเสริมว่า ?ก็เพราะเป็นบาร์นี่เป็นตัวละครที่สอนให้เด็ก น้อยรู้จักความเอื้ออาทรต่อเด็กอื่นน่ะสิ?
??????????ส่วนคุณครูโรงเรียนอนุบาลแห่งหนึ่งให้เหตุผลจากประสบการณ์ส่วนตัวว่า ?ก็เพราะบาร์นี่เป็นตัวละครที่ดูอบอุ่น เป็นเพื่อนใจในยามที่ดชกภายนอกแวดล้อมไปด้วยสิ่งเลวร้ายต่างน่ะสิ? เรื่องแค่นี้ไม่เห็นต้องถามกันเลย
??????????เสียงสะท้อนดังกล่าวดังไกลมาถึงแดนสยามนี่เชี่ยวอาจมีผู้พยายามหาคำตอบอีกเช่นกันว่าแล้วจริงๆ ทำไมเด็กไทย หรือเด็กอื่นๆ ทั่วโลกถึงได้ชอบหนักชอบหนากับหนังการ์ตูนไม่ว่าจะเป็น เทเลทับบี้ บาร์นี่ ไลอ้อนคิงส์ มู่หลาน ทาร์ซาน หมีพูห์ มิกกี้เม้าส์ ฯลฯ คราวนี้เราลองมาฟังความคิดเห็นจากผู้คลุกคลีกับคนทำหนังสือเด็กในบ้านเรากันมั้งดีกว่าว่าเขามีคำตอบอะไรดีๆ ให้เราได้ฟังกันบ้าง
คุณชีวัน วิสาสะ
??????????ตัวแทนฝ่ายไทย ซึ่งปัจจุบันดำรงตำแหน่งบรรณาธิการสำหนักพิมพ์วาดดาว และรับงานวาดภาพประกอบที่สำนักพิมพ์แพรวเพื่อเด็กบ้างเป็นครั้งคราว ผู้เป็นเจ้าของผลงาน ?มดสิบตัว? ซึ่งได้รับรางวัลชมเชยจากคณะกรรมการพัฒนาหนังสือ แห่งชาติปี 42 ให้คำตอบว่า
??????????เด็กชอบการ์ตูน ก็เพราะการ์ตูนมันใกล้ตัวเด็กมาก เด็กรู้สึกเป็นส่วนร่วมกับเหตุการณ์นั้นๆ โดยยกตัวอย่างตัวละครเทเลทับบี้ และบาร์นี่ว่าเป็นตัวละครที่มีกิจกรรม หรือพฤติกรรมที่เด็กในวัยนั้นเองก็มีเป็นเด็กรู้สึกว่าตัวละครนั้นๆ ก็คือตัวเขานั่นเอง นอกจากนั้นเขาได้อธิบายว่าตัวบาร์นี่เป็นเสมือนคุณครูในโรงเรียนที่จะคอยเสี้ยมสอนให้หนูน้อยทำโน่นทำนี่ โดยเด็กน้อยมิอาจรู้สึกได้ว่า คุณครูในร่างของไดโนเสาร์สีม่วงตัวอ้วนกลมนั้นกำลังบอกให้เขาต้องทำอะไรบ้าง หรือสอนสั่งสิ่งใดให้เขาบ้าง เจ้าตัวน้อยถึงได้ไม่รู้สึกต่อต้านต่อคำสั่งสอนนั้นๆ เมื่อเปรียบกับคุณครูในร่างมนุษย์ตามห้องเรียนต่างๆ
???????????ผมว่าเด็กชอบการ์ตูนจากรูปแบบ หรือการออกแบบของมัน จากรูปร่างลักษณะสีสันของมัน เพราะคนทำการ์ตูนเขาก็ต้องศึกษามาแล้วว่า จะทำอย่างไงให้เขาสื่อกับเด็กได้ คนที่วาดการ์ตูนเป็น เขาจะมีเหตุผลในการวาดภาพของเขา เช่น ถ้าเขาจะวาดตัวการ์ตูนตัวหนึ่งก็ต้องตาโตๆนะ ต้องดึงดูดความสนใจนะ ถัดมาก็เป็นเรื่องของเนื้อเรื่อง คนที่จะทำหนังสือเด็กได้ต้องรู้จิตวิทยาเด็ก ต้องรู้วิธีว่านำเสนอเรื่องอย่างไรเด็กถึงจะรับได้
??????????ตัวอย่างมิกกี้เม้าส์ ไลอ้อนคิงส์ หมีพูห์ เมื่อเปรียบเทียบกับเทเลทับบี้หรือบาร์นี่เวลาดูเผินๆ การ์ตูนเหล่านี้อาจจะคล้ายกันนะ แต่ถ้าวิเคราะห์จริงๆ มันจะต่างกัน อย่างมิกกี้เม้าส์ อย่างไล้ออนคิงส์นี้จะเป็นพาณิชย์ศิลป์แล้ว แม้แต่วินนี่เดอะพูห์ฉบับเด็ก หรือฉบับวรรณกรรมก็จะไม่เหมือนกันนะ ฉบับที่เป็นการ์ตูนเป็นหนังจะเป็นพาณิชย์ศิลป์มากกว่าในวรรณกรรม คือ เขาทำเป็นหนังสือการ์ตูนเพื่อขายให้เด็กดูส่วนสาระมันยากที่จะจับได้ มันค่อนข้างจะเป็นการ์ตูนอย่างฉาบฉวยนะผมว่า นักวาดภาพประกอบมือฉมังให้ข้อคิดเห็นตามความเห็นของคุณชีวันแล้ว แม้ตัวการ์ตูนทุกตัวในสายตาของเด็กน้อยล้วนให้ความสนุกสนานด้วยกันทั้งนั้น แต่เขากลับเสริมความรู้สำทับให้ได้ทราบกันว่า ภาพวาดการ์ตูนที่หนูพลอย และเพื่อนๆ เขาเรียกขานกันนั้นแม้ผิวเผินอาจจะเป็นภาพวาดเหมือนๆ กัน แต่การ์ตูนก็คือการ์ตูน หนังสือภาพก็คือหนังสือภาพ
??????????ความต่างนี่เองที่จะทำให้หนูพลอยได้ ?สาระ? ที่แตกต่างไปด้วยโดยส่วนตัวแล้ว เขาเห็นว่าหนังสือการ์ตูน (COMICS) ไม่สามารถให้อรรถรสทางภาษา และจินตนาการอันล้ำลึกได้เทียบเท่ากับหนังสือภาพ(PICTURE BOOKS) เพราะภาพวาดของการ์ตูนจะบอกเล่าเรื่องราวทุกบททุกตอน หนูพลอยและเพื่อนๆ อาจไม่จำเป็นต้องอ่านคำบรรยายก็เข้าใจได้โดยง่าย ต่างกับหนังสือภาพที่หน้าๆหนึ่งอาจมีเพียงภาพประกอบหลักๆ ไม่กี่ภาพ โดยจินตนาการของหนูพลอยจะก่อเกิดด้วยการคิดตาม การนึกภาพตาม จากการได้อ่านคำบรรยายที่ควบคู่กับภาพวาดนั้นๆ การเรียนรู้ภาษาอันงามงดก็จะเกิดขึ้นเช่นเดียวกัน
???????????การ์ตูน นี่เราแทบไม่ต้องคิดอะไรให้มากเลย ภาพจะบอกทุกๆขั้นตอนอย่างคนตกน้ำตก เราก็จะเห็นขั้นตอนตั้งแต่ตกลงมาจนว่ายน้ำ แต่เป็นหนังสือภาพ ภาพไม่ได้บอกหมดแต่จะมีคำบรรยายว่าเจ้าตัวละครนั้นตกน้ำตกแล้วว่ายน้ำต่อไป คนอ่านหนังสือภาพต้องนึกเอาเอง เพราะมีภาพให้แค่ส่วนหนึ่งเท่านั้น ไม่ได้ละเอียดเป็นขั้นเป็นตอนเหมือนการ์ตูน หนังสือภาพต้องไปคิดต่อ เสน่ห์ของมันอยู่ที่เด็กจะได้จินตนาการ ได้ภาษา เด็กเมื่ออ่านหนังสือภาพ เด็กจะมีความนิ่งกว่า ซึ่งส่วนนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวจากประสบการณ์ส่วนตัวเพราะเปิดหนังสือภาพมามันต้องดูแล้วคิดไปด้วย ส่วนการ์ตูนมันต้องรีบดูเพราะช่องแต่ละช่องจะบอกว่าเหตุการณ์จะเป็นอย่างไรต่อไป ภาพการ์ตูนมันจะเร้าใจเกือบจะเป็นภาพเคลื่อนไหว ผู้คว่ำหวอดกับวงการวาดรูปสำทับ
??????????ทั้งนี้ทั้งนั้นแม้จะเป็นหนังสือภาพ หรือการ์ตูนก็แล้วแต่ ทีนี้คุณแม่รู้แล้วหรือยังล่ะค่ะว่า ทำไม๊ ทำไมหนูพลอยถึงติดอกติดใจเทเลบัทบี้ กับบาร์นี่เสียนักหนา
ชีวัน วิสาสะ บ.ก.วำยีกพิมพ์วาดดาว
???????????เมื่อเปรียบเทียบการ์ตูนอย่างบาร์นี่กับพวกมิกกี้เม้าส์ หรือไลอ้อนคิงส์สองอย่างหลังจะเป็นพาณิชย์ศิลป์มากกว่า ส่วนบาร์นี่ กับเทเลทับนี้เนี่ยเท่าที่สังเกตดูมันเป็นการ์ตูนเสริมประสบการณ์ เสริมพัฒนาการเด็ก มันใกล้ความเป็นเด็กจริงๆ มันจะลงลึกไปถึงกิจวัตรของเด็ก หรือชีวิตของเด็กจริงๆ
??????????แต่ไลอ้อนคิงส์ หรือมิกกี้เม้าส์จะเน้นจินตนาการจะหลุดโลกไปเลย อย่างเรื่องไลอ้อนคิงส์ก็เป็นเรื่องของซิมบ้าเขา หรือเรื่องของมิกกี้เม้าส์เขา หรือมู่หลานเขา ซึ่งเด็กๆ ชอบ แต่มันเป็นเรื่องของคนอื่น ส่วนเทเลทับบี้ หรือ บาร์นี่ถึงแม้จะใช้จินตนาการเป็นตัวนำ คือ ตัวไดโนเสาร์บาร์นี่ หรือตัวเทเลทับบี้ ซึ่งทั้งสองตัวจะมีพฤติกรรมที่แสดงออกของมันเอง แต่ดูดีๆมันไม่ใช่เรื่องของบาร์นี่ มันเป็นเรื่องของเด็ก เด็กดูแล้วจะย้อนมาถึงตัวเองอย่างเบบี้ป๊อบในบาร์นี่เขาจะมีผ้าขี้ริ้วผืนหนึ่ง ซึ่งเด็กเล็กๆประมาณ 2-5 ขวบเขาก็จะมีของเน่าๆ หมอนเน่าๆ ของเขาอยู่เหมือนกัน เด็กดูตัวการ์ตูนก็จะนึกถึงตัวเขาเองซึ่งบาร์นี่ กับเทเลทับบี้เมื่อดูเนื้อหาแล้วผมว่า คนทำงานเขามีการศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับเด็กมากกว่าพวกมิกกี้เม้าส์ ทั้งนี้ก็เพื่อจะนำมาใช้กับเด็ก เด็กถึงได้ติด?
Related topic:
One Response to “แม่จ๋ารู้ไหม…ทำไมหนูชอบการ์ตูน”
ธันวาคม 21st, 2009 at 9:02 am
ยอมรับกันว่าเด็กเล็กจะนึกถึงเรื่องราวต่างๆเหตุการณ์ต่างๆเป็นภาพเรื่อยไป จนมีอายุ ๑๔ ปี จึงจะนึกถึงเรื่องและเหตุการณ์ต่างๆ เป็นข้อความ เป็นตัวหนังสือ ผมก็ไม่ได้วิจัยเองหรือทราบเอง แต่อาศัยว่าเป็นคนสนใจใคร่รู้ เรื่องทุกเรื่อง อันจะมีผลต่อความเบี่ยงเบนพฤติกรรมของคนที่มีต่อสังคมไทย ผมจึงทราบเรื่องนี้ด้วย แต่เป็นที่น่าสังเกตว่า ทำไมผู้เขียนการ์ตูนทุกท่านจึงเขียนรูปตัวการ์ตูนให้ดูพิลึกกึกกือ ดูแล้วหาความรื่นรมย์ไม่เจอเลย ซึ่งจะเป็นการส่งเสริมความมักง่ายให้ครอบงำไปถึงผู้ดู หรือไม่ เหมือนกับว่า เขียนผนังเขียนกำแพง แต่ต้องมีรอยแหว่งรูโหว่ของอิฐหักโผล่ให้เห็นไม่เป็นที่จำเริญตา ทำราวกับว่า เมื่อเกิดฟันผุ ฟันหักในปากคน แล้วไม่พยายามบำบัดแก้ไข คงปล่อยไว้ให้เป็นที่อุจาดตา เสียงั้นแหละ คนดีชอบแก้ไข คนจัญไรชอบแก้ตัว คำนี้ยังใช้ได้ตลอดไป ซึ่งคู่กับ คำ ช่างติช่างเตียนถูกคนก่นด่าทั้งเมือง คงเป็นผมเองมั้ง